بی تابی، نابودگر انسان


بی تابی، نابودگر انسان
امیرالمؤمنین على علیه السلام:
«وَ الْجَزَعُ مِنْ أَعْوَانِ الزَّمَانِ»  (نهج البلاغه حکمت 211 )
«و بى‏تابى، زمان را در نابودى انسان یارى  می دهد»

توضیح قطره ای:
امام (علیه‌السلام) در هشتمین جمله از این مجموعة اندرزهاى حکیمانه (حکمت211) به بی تابی نکردن در مقابل حوادث دردناک اشاره دارد.
گذشت زمان نیروی انسان را تدریجاً تحلیل مى دهد و هر نفسى، قدمى به سوى مرگ است؛ ولى جزع و بى تابى سبب تشدید آثار مادی و معنوی آن مى شود. اى بسا عمر هفتاد ساله را به نصف تقلیل مى دهد، بنابر این همان گونه که صبر و شکیبایى با حوادث تلخ مى جنگد و انسان را در برابر آنها استوار مى دارد جزع و بى تابى به کمک آن حوادث مى شتابد و آثار آن را در وجود انسان عمیق و عمیق تر مى سازد.
از امام علیه السلام می خوانیم:
«مَنْ لَمْ یُنْجِهِ الصَّبْرُ أَهْلَکَهُ الْجَزَعُ» «کسى که صبر و شکیبایى او را نجات ندهد، جزع و بى تابى او را هلاک می کند». (حکمت189)
بى تابى و جزع در برابر حوادث از نظر معنوى، اجر آنها را ضایع مى سازد در حالى که صابران اجر و پاداش فراوانى دارند.
از امام صادق علیه السلام مى خوانیم: «قِلَّةُ الصَّبْرِ فَضیحَةٌ» «کمى صبر و شکیبایى اسباب فضیحت و رسوایى است». (بحارالانوار ج75 ص227)




غلبه بر مصیبت ها

غلبه بر مصیبت ها
امیرالمؤمنین على علیه السلام:
«وَ الصَّبْرُ یُنَاضِلُ الْحِدْثَانَ»  (نهج البلاغه حکمت 211 )
«و با شکیبایى با مصیبت‏هاى شب و روز پیکار کند»



توضیح قطره ای:
امام (علیه‌السلام) در هفتمین جمله از این مجموعة اندرزهاى حکیمانه (حکمت211) به صبر بر مصیبت ها اشاره دارد.
«حدثان» به معناى حوادث ناراحت کننده و ناگوارى است که در زندگى انسان خواه ناخواه رخ مى دهد و هر کس به نوعى به یک یا چند نمونه از این حوادث گرفتار است. آنچه مى تواند تأثیر این حوادث را بر وجود انسان خنثى کند تا از پاى در نیاید همان صبر و شکیبایى و استقامت است. و در مقابل آن جزع و بى تابى است.
خدای سبحان انسان را در برابر مشکلات و سختی ها به  صبر و نماز توصیه کرده است:
« یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اسْتَعِینُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلاَةِ إِنَّ اللّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ» (بقره/153)
« اى افرادى که ایمان آورده‏اید! از صبر (و استقامت) و نماز، کمک بگیرید! (زیرا) خداوند با صابران است.»
امام علیه السلام:
«وَاسْتَشْعِرُوا الصَّبْرَ، فَإِنَّهُ أَدْعَی النَّصْرِ» (خطبه 26)
«صبر و استقامت را شعار خویش سازید که پیروزی می‏آورد»
استقامت و شکیبایی داشتن در برابر حوادث نتیجه ای جز پیروزی و رضای خداوند در بر نخواهد داشت.



خــطر خــودرأیی


خطر خودرأیی
امیرالمؤمنین على علیه السلام:
« وَقَدْ خَاطَرَ مَنِ اسْتَغْنَى بِرَأْیِهِ» (نهج البلاغه حکمت 211 )
«آن کس که به رأى خود قناعت کند خویشتن را به خطر افکنده است»


توضیح قطره ای:
امام (علیه‌السلام) در ششمین جمله از مجموعه اندرزهاى حکیمانه (حکمت211) به خطر خودرأیی اشاره دارد.
ضریب خطا در یک انسان بسیار زیاد است؛ خطاهایى که گاه آبرو، مال و جان او را به خطر مى افکند؛ ولى ضریب خطا در کسانى که اهل مشورتند هر اندازه طرف هاى مشورت بیشتر و آگاه تر باشند کمتر است. چرا انسان خود را از این نعمت خدادادی که هزینه اى نیز بر دوش او ندارد محروم سازد؟
درباره خطرات استبداد به رأى که تعبیر دیگرى از استغناى به رأى است می فرماید:
«مَنِ اسْتَبَدَّ بِرَأْیِهِ هَلَکَ، وَمَنْ شَاوَرَ الرِّجَالَ شَارَکَهَا فِی عُقُولِهَا» (حکمت161)
«کسى که (ترک مشورت کند و) استبداد به رأى داشته باشد هلاک مى شود و آن کس که با مردان بزرگ مشورت کند در عقل و خرد آنها شریک مى شود»
امیرمؤمنان على علیه السلام مى فرماید:
«حَقٌّ عَلَى الْعاقِلِ أنْ یُضیفَ إلى رَأیِهِ رَأْىَ الْعُقَلاءِ وَیَضُمَّ إلى عِلْمِهِ عُلُومَ الْحُکَماءِ» (غررالحکم ص55 ح496)
«بر هر عاقلى لازم است که رأى عاقلان دیگر را (از طریق مشورت) به رأى خود اضافه کند و علوم دانشمندان را به علم خویش بیفزاید».


   1   2   3   4   5   >>   >